Nuôi trồng đông trùng hạ thảo thuần Việt

đông trùng hạ thảo
Đông trùng hạ thảo có nguồn gốc từ Tây Tạng (Trung Quốc) bởi vì đông trùng hạ thảo có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe nên được rất nhiều người sử dụng. Nhu cầu về đông trùng hạ thảo ngày càng lớn làm cho đông trùng hạ thảo khai thác quá nhiều dẫn đến nguy cơ có thể tuyệt chủng. Nguồn hàng ngày càng khan hiếm, vậy đâu là giải pháp cho những nước như Việt Nam.

Ở Việt Nam nhu cầu sử dụng đông trùng hạ thảo rất cao những mặt hàng này lại ngày càng kém chất lượng, có rất nhiều mặt hàng giả tràn lan. Đã có những nơi nuôi trồng đông trùng hạ thảo thuần Việt Nam mà vẫn giữ được những giá trị dinh dưỡng đáp ứng được nhu cầu trong nước và thậm chí là xuất khẩu.

1. Khai thác đông trùng hạ thảo trong tự nhiên.

Đông trùng hạ thảo hay đó là loại nấm Yarsagumba, đó là tên một loại nấm quý hiếm được gọi là “Viagra của dãy Himalaya”. Trong Đông y, từ xa xưa thì Đông trùng hạ thảo luôn được coi là dược liệu quý giá chỉ dành cho vua chúa, có tác dụng bồi bổ sức khẻ tăng cường sinh lực. Không chỉ trong Đông y mà ngay cả Tây y hiện nay với nhiều công trình nghiên cứu cho thấy ngoài chức năng bồi bổ sức khỏe, đông trùng hạ thạo còn có khả năng chữa trị một số loại bệnh như sỏi thận… Chính vì nhờ việc khai thác loại của  “Viagra của dãy Himalaya” mà người dân nghèo ở Nepal sống dưới chân núi Himalaya có nguồn thu nhập ổn định mặc dù việc khai thác rất vất vả. Giá thành của loại nấm Yarsagumba hay đông trùng hạ thảo có thể lên đến hàng nghìn USD/ kg.

Nhưng vì có rất nhiều người sử dụng nếu để đáp ứng nhu cầu hoạt động khai thác ráo riết mặc dù đông trùng hạ thảo sống ở độ cao từ 3.500 mét ở Nepal nhưng vẫn có rất người đến khai thác không có quy cách đã làm cho việc phát triển lại của đông trùng hạ thảo gặp khó khăn.

1.1. Khai thác quá mức.

Thời gian những bộ tộc, nhóm người khai thác nấm Yarsaguma từ 30 năm trước đây. Một người dân Nepal là ông Tshewang Lama kể lại ông sống ở ngôi làng gần biên giới với tỉnh Tây Tạng Trung Quốc đã từng chứng kiến vào một mùa của nấm Yasraguma có một số sĩ quan quân đội ở ngôi làng của người Tây Tạng gần đó đã chế biến nấm Yasragumba cho những binh lính của họ ăn, uống để nâng cao sức khỏe, chữa những bệnh về phổi vì thời tiết ở đây lạnh giá, phòng tránh bệnh về thận, kiệt sức,…

Người dân thu hoạch đông trùng hạ thảo. 

Nhu cầu sử dụng nấm Yasragumba từ đầu nở rộ ở Tây Tạng, sau đó thì bắt đầu lan rộng ra nhiều nơi hiện nay thì lại càng phát triển hơn hầu như ở nơi đâu mọi người cũng sử dụng. Giá thành ngày càng tăng, năm nay tăng cao hơn gấp hai lần so với năm trước người dân được trả 6 USD cho cây nấm có chất lượng tốt to bằng quả ớt khô. Ở thủ đô của Nepal là Kathmandu giá thành của nấm lên tới 31.000 USD/ một cân đối với những nấm có chất lượng tốt.

Người dân sống ở dãy núi Himalaya đã nghỉ những việc cũ họ làm tập trung vào việc tìm kiếm vào khai thác loại nấm Yasrayumba là nghề chính, số liệu thống kê có gần 80% người làm nghề bán nấm Yasrayumba. Nhưng hoạt động bán hàng này sẽ không còn hiệu quả nếu họ cứ khai thác quá dồn dập mà không có những kế hoạch để cho cây phát triển vì thế số lượng nấm đang giảm ngày càng nhiều.

Cứ tới những tháng của mùa hè vào tháng 5 và tháng 6 hàng năm, dãy núi Hymalaya có rất nhiều người kéo đến đặc biệt là người dân ở Nepal di chuyển bằng nhiều loại xe như xe kéo, xe la, xe bò tới những vùng đồng cỏ cao và bắt đầu tìm kiếm những cây nấm nhỏ xíu chồi lên dưới lòng đất. Việc khai thác diễn mà không có ai quản lý, họ khai thác đến khi không còn nhìn thấy những cây nấm Yasraguma trên mặt đất nữa.

Hiện nay sau mỗi mùa nấm họ chỉ thu lại được một nhúm nấm nhỏ hoặc không được một chút nào, khác với trước đây mười năm trước. Ông Uttam Babu Shrestha kể lại trước đây mỗi khi đến mùa thu hoạch nấm mỗi người có thể thu được vài kg sau mỗi chuyến đi. Ngày càng nhiều người đến khai thác đã dẫn đến thực trạng này.

Lý do cho việc nấm Yasraguma không phát triển được nhiều là do tác động mạnh của con người. Việc khai thác tự phát không có những chính sách phát triển cây nấm,việc khai thác quá mức, thu hoạch ngay cả khi nấm chưa trưởng thành, chưa có đủ những thành phần tốt, hiện tượng biến đổi khí hậu cũng là một nguyên nhân. Đặc biệt phải kể đến năm 2012 một năm mất mùa của nấm Yasragumba khi người tìm nấm ở Dolpa (Một khu vực núi cao gần biên giới Tây Tạng) họ đã trở về tay trắng. Shrestha đã nhận định “nếu tình trạng này cứ tiếp diễn thì loại nấm Yasraguma sẽ chỉ có đường tuyệt chủng”.

Có thời điểm có khoảng năm mươi nghìn người sống tại Dolpa đi khai thác nấm Yasragumba có năm học đã mang về nhà 1.170 kg nấm. Khi họ đi khai thác nấm thì tình trạng đã vứt bừa bãi, tùy tiện đốn cây làm củi để nấu ăn và sưởi ấm đã làm thay đổi môi trường ở những dãy núi nơi mà nấm Yasragumaba phát triển và sinh sống , và hậu quả là vào những năm sau họ lại thu hoạch được ít hơn.

1.2. Những rủi ro.

Chính phủ của các quan chức Nepal ch biết chính phủ đã thu được một số vốn khổng lồ là 132.000 USD từ xuất khẩu loại nấm Yasragumba vào năm 2011. Nguồn vốn này có thể khác so với thực tế, vì mỗi ki dân làng khai thác được thì thường bán trực tiếp cho những người ở Tây Tạng và họ không có giấy phép kinh doanh nên số liệu thống kê của nhà nước hầu như không chính xác.

Một bộ phim của hãng phim Dipendra Bhandari đã thực hiện một bộ phim tài liệu về hoạt động thu hoạch nấm Yasragumba mang tên “Hành trình tới Yarsa” kể lại rằng trong hành trình làm phim họ gặp rất nhiều khó khăn và họ cũng thấy rất nhiều trẻ em đi cùng bố mẹ để khai thác nấm khi được nghỉ học hai tháng vào mùa hè mỗi năm. Việc làm đó khá nguy hiểm khi đưa trẻ em đi cùng trong thời tiết lạnh giá có thể ốm hoặc có tai nạn xảy ra trong hành trình. Có những người xô xát nhau để giành nấm mà họ tìm được khi nấm có chất lượng cao. Thời tiết ở trên những dãy núi cao cũng có những trận bão lũ  bất thường xẩy ra và đã có những lần bão tuyết đổ vào lều của họ làm họ bị thương và cũng có người đã thiệt mạng.

Có rất nhiều người ý kiến với chính phủ nên kiểm soát chặt chẽ hoạt động buôn bán và khai thác đồng thời phải nâng cao ý thức của những người đi khai thác.

Nuôi cấy đông trùng hạ thảo thuần Việt

2. Nuôi trồng đông trùng hạ thảo ở Việt Nam.

2.1. Nhu cầu.

Vì việc khai thác quá mức đã dẫn đến tình trạng khan hiếm và giá thành rất cao của đông trùng hạ thảo. Ở Việt Nam đã có những doanh nghiệp bắt đầu thử nghiệm trồng thử đông trùng hạ thảo ở một số vùng có điều kiện thuận lợi. Rất may mắn họ đã thành công, đã nuôi trông được nhiều loại và đưa vào sản xuất nâng cao mô hình đó lên. Đông trùng hạ thảo được trồng ở Việt Nam được nhiều người sử dụng và cũng đã có những chuyến xuất khẩu.

Đông trùng hạ thảo với tên khoa học là “Cordyceps” được nhiều người sử dụng để bảo vệ cơ thể có nhiều đặc tính quý hiếm hoạt chất về sinh học có tác dụng đối với sức khỏe con người. Y học cổ truyền và y học hiện đại đều khẳng định đông trùng hạ thảo có những giá trị trong việc hỗ trợ điều trị cho người bị bệnh về phế quản, bệnh về đường hô hấp, hệ tuần hoàn, lao phổi, mệt mỏi, bệnh tiểu đường, phòng chống bệnh ung thư và còn nhiều những ưu điểm khác.

Trên thị trường Việt Nam có rất nhiều loại đông trùng hạ thảo khác nhau có những nguồn gốc từ Trung Quốc, Hàn Quốc với chất lượng cao nhưng giá trị đắt đỏ. Với quy trình, điều kiện để sản xuất những loại đông trùng hạ thảo này rất phức tạp, đòi hỏi phải có những bước đầu tư kỹ lưỡng về công nghệ điều chế. Việt Nam cũng có những quy trình điều chế ra các sản phẩm rất tốt.

2.2. Doanh nghiệp nuôi cấy thành công.

Công Ty Cổ Phần Dược Phúc Thành An đã nghiên cứu và thử nghiệm lai tạo, nuôi trồng đông trùng hạ thảo thành công tại Đà Lạt, Lâm Đồng – nơi có thổ nhưỡng và khí hậu tương đồng với vùng đất Tây Tạng, Trung Quốc. Tại đây nhóm giáo sư, bác sỹ các chuyên gia nghiên cứu thử nghiệm thành công giống đông trùng hạ thảo có chất lượng không hề thua kém so với các hoạt chất có trong đông trùng hạ thảo tự nhiên ở Tây Tạng.

Các nghiên cứu y học và khoa học đã xác định chính xác thành phần của đông trùng hạ thảo bao gồm: D- mannitol, lipit, 17 loại axit amin, các nguyên tố vi lượng khác như Nhôm (Al), Sắt (Fe), Kali (K), Natri (Na)... Ngoài ra còn có sự tồn tại của các hợp chất mà được các nhà khoa học nhận định là có giá trị dược liệu cao. Đông trùng hạ thảo mang thương hiệu Phúc Thành An được nuôi trồng và sản xuất tại Đà Lạt có các thành phần cấu tạo hoàn toàn đạt chuẩn của nghiên cứu này.

Kết quả thành công mỹ mãn từ các nghiên cứu thử nghiệm đã giúp cho việc ra đời của đông trùng hạ thảo made in Việt Nam với chất lượng tốt nhất. Công ty TNHH đông trùng hạ thảo Vina Việt Nam ra đời trong sứ mệnh sản xuất và phát triển. Liên tục được các bệnh viện, tổ chức y tế công nhận là sản phẩm tốt, tự hào thương hiệu quốc gia 2017-2018, đông trùng hạ thảo Phúc Thành An không ngừng được chào đón cả trong nước và quốc tế.